Aardrijkskunde

4. Globalisering Groot-Brittannië en India

Gegeven door:
Richard Mozes
Beschrijving Begrippen Examenvragen

Door het koloniale verleden dat de twee landen delen zijn India en Groot-Brittannië met elkaar verwikkeld. Maar wat voor effecten heeft de globalisering op deze twee landen? Digistudiesdocent Richard Mozes legt hierover alles uit wat je moet weten voor je eindexamen aardrijkskunde.

Vestigingskolonie

Een bepaald gebied waar kolonisten zich blijvend vestigen.

Exploitatie kolonie

Een bepaald gebied dat door een ander land beheerst wordt met als doel om de levering van grondstoffen en agrarische producten aan het moederland te garanderen.

Dekolonisatie

Het proces waarbij koloniën zelfstandig en onafhankelijk worden.

Ruimtelijke segregatie

Ruimtelijke scheiding van woonwijken op basis van etniciteit of welvaart.

Sociale polarisatie

Mate waarin de tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen steeds sterker worden en leiden tot oplopende spanning en onenigheden.

Getto’s/ghetto's

Een arme wijk waarin één etnische minderheid is oververtegenwoordigd.

Diffusie

De ruimtelijke verspreiding van een verschijnsel van een brongebied naar andere gebieden. Bijvoorbeeld de verspreiding van een godsdienst naar nieuwe gebieden.

Centrumlanden

De landen die het meest ontwikkeld en welvarend zijn.

Semi-periferielanden

Landen die wat betreft economische en politieke macht tussen het centrum en de periferie in zitten.

Periferielanden

Landen die minder ontwikkeld zijn en op politiek en economisch gebied afhankelijk zijn van het centrum.

Gebruik de atlas.

India heeft in het gebied direct ten zuiden van de Himalaya een zeer hoge bevolkingsdichtheid.

Leg vanuit de dimensie natuur uit dat in dit deel van India zo'n hoge bevolkingsdichtheid kan ontstaan. Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.

A1. Gebieden op grens van arm en rijk

A2. Samenhangen en verschillen in de wereld

Groot-Brittannië en India

Op je examen moet je aan kunnen geven hoe het verschijnsel globalisering invloed heeft op India en Groot-Brittannië (dat ik hier ook wel Engeland noem). Bekijk daarvoor dus ook twee video's van Digistudies over de kenmerken van globalisering.


De combinatie van Groot-Brittannië en India is niet zo vreemd, want India is lange tijd een kolonie geweest van het Groot-Britse rijk, de twee landen waren daardoor sterk verweven. Het was een gigantisch gebied dat Engeland zich had toegeëigend, en heette Brits-Indie. Daartoe hoorden behalve India ook het huidige Sri Lanka, Pakistan, Bangladesh en delen van Myanmar(, dat toen Birma heette). Dat duurde tot 1947. En nog steeds is het Engels een belangrijke 2e taal in India.


Groot-Brittannië

Groot-Brittannië was eeuwenlang een omvangrijke koloniale mogendheid met vele koloniën over de hele wereld. 

Tegenwoordig is het een centrumland in de wereldeconomie.  

Wat voor invloed de Brexit daarop heeft, weten we op dit moment nog niet.


Economie

In Engeland begon eind 18e eeuw de Industriële Revolutie, de overgang van handmatig naar machinaal gemaakte goederen,

en in de 20e eeuw vond er weer een geweldige overgang plaats van een industriële economie naar een diensteneconomie. De hoofdstad Londen werd daar het centrum van.

Nog steeds zijn daar vele multinationals gevestigd, mede door het gunstige belastingklimaat. Er is bestaat daar een grote financiële sector, voor financiering, verzekeringen en advisering. Het is nog steeds een belangrijk centrum in de wereldeconomie. Nogmaals: hoe het afloopt met die Brexit, weten we nog niet. De toekomst is er onzeker geworden. Dat is wel zeker.


Migratie

De loonkosten in Groot-Brittannië waren ook altijd al wat lager dan in andere landen van de EU, Europese Unie. Vanwege het koloniale verleden wonen er in Engeland relatief veel immigranten, etnische minderheden. Maar ook werden goedkope arbeidskrachten geïmporteerd uit Midden-Europa.

Er is sprake van Ruimtelijke segregatie (migranten wonen bij elkaar in bepaalde wijken) en van Sociale segregatie (migranten worden buitengesloten, gediscrimineerd).  


Maar sinds enige jaren is het alweer de trend om veel werk te verplaatsen van Engeland naar de lagelonenlanden, jawel, India weer, bijvoorbeeld. Eenvoudige diensten als callcenters of bedrijfsadministratie worden in India uitgevoerd, mede omdat de taal daar geen probleem is. Maar ook in de I.T.-sector is India booming.

Dit aspect van de globalisering vergroot dan weer de sociale en ruimtelijke verschillen, de segregatie.



India

India was tot 1947 een echte exploitatiekolonie van Groot-Brittannië. India leverde vooral grondstoffen en agrarische producten. Maar in de 19e eeuw begon de industrialisatie in India op gang te komen. Toen India in 1947 onafhankelijk werd, ontstond er eerst een massale volksverhuizing, gebaseerd op religieuze sentimenten. Indiase moslims trokken naar het islamitische Pakistan. En Pakistaanse hindoe's naar India.


India met zijn omvangrijke bevolking van nu al meer dan 1,2 miljard! Inwoners, bleef na de onafhankelijkheid een belangrijke afzetmarkt voor Engelse industrieproducten. En nog steeds zijn de landen sterk verbonden op het gebied van handel, investering en migratie. Veel Britse bedrijven hebben een vestiging in India. Vele Indiërs emigreerde naar Groot-Brittannië, je ziet het nog steeds aan de vele Indiase restaurants in het hele land, zoals je bij ons overal Chinees-Indische restaurants had. En nog steeds.


Na 1990

Sinds een jaar of 20, eind vorige eeuw, voert India een zogeheten liberaliseringsbeleid, meer vrijhandel. De tot dan toe tamelijk gesloten economie, wil men omvormen naar een marktgerichte, open economie. En met marktgericht wordt dan bedoeld, gericht op de wereldmarkt. Wat kunnen ze die markt bieden? Tegelijk zijn er veel staatsinvesteringen gedaan in bedrijven met hightech, IT-bedrijven. Daar is India de laatste jaren dan ook behoorlijk sterk in geworden. Zo ook in de dienstensector. Die IT-industrie is daar zeer aantrekkelijk voor buitenlandse bedrijven, want opgeleide Indiërs spreken in het algemeen goed Engels en de lonen liggen er een stuk lager dan in het westen. Door de goedkopere grond en minder strenge milieuregels is het voor sommige industrieën aantrekkelijk zich in India te vestigen. Ook de textiel- en kledingindustrie heeft werkgelegenheid geschapen en de export bevorderd.


Economie

De economie in India is dus na 1990 sterk gegroeid. 

Het BNP is sindsdien tijd ook snel toegenomen. Armoedebestrijding behoort tot de prioriteiten. Want de inkomensverschillen zijn nog steeds erg groot en lijken door de globalisering soms zelfs toe te nemen. Steden als Dehli en Mumbai zijn waanzinnig uitgedijd. Er is nog steeds veel an-alfabetisme en kinderarbeid. En is een grote informele sector: zwart werk voorziet in een tweede economie.


India heeft zich ontwikkeld van periferie naar semi-periferie. En verwacht wordt dat een groot ontwikkelingsland als India, net als Brazilië, de komende decennia een steeds belangrijkere economische wereldmacht zal worden.