Biologie

1. DNA en eiwitsynthese

Gegeven door:
Vincent de Somviele
Beschrijving Begrippen Examenvragen

Welkom bij deze uitlegvideo over DNA en eiwitsynthese. In deze video zullen we een kijkje nemen naar hoe een een stuk DNA eindigt in een net gevouwen eiwit. We zullen het onder andere hebben over de genetische code, transcriptie, translatie en nog veel meer! Je kunt deze uitleg gebruiken als onderdeel van je examentraining en/of om te leren voor andere biologie toetsen.

Chromosoom

Een drager van een deel van het erfelijk materiaal (DNA) van een organisme

Coderende streng

De DNA streng die loopt van 5’ naar 3’. Deze zal identiek zijn aan de nieuw gevormde mRNA streng

Dubbelstrengs DNA

Twee strengen DNA, die aan elkaar gebonden zijn met waterstofbruggen

Exonen

Delen in het pre-mRNA die coderen voor een eiwit en niet zullen worden verwijderd bij splicing

Intronen

Delen in het pre-mRNA die niet coderen voor een eiwit en ook zullen worden verwijderd bij splicing

Pre-mRNA

mRNA waar de intronen nog inzitten, dus mRNA met niet-coderende delen

Primaire structuur

De structuur van een eiwit als deze net is gesynthetiseerd uit het proces translatie

Quaternaire structuur

De structuur van een eiwit als deze een complex met bijvoorbeeld andere eiwitten gaat vormen

Ribosoom

Deel van het ruw endoplasmatisch reticulum, waar mRNA kan worden omgezet tot een eiwit met translatie

Secundaire/Tertiaire structuur

De structuur van een eiwit na vouwing in het endoplasmatisch reticulum en Golg

Splicing

Proces waarbij het pre-mRNA wordt ontdaan van zijn niet coderende delen, de intronen, en vervolgens de exonen aan elkaar worden vastgezet. Het resultaat is mRNA

Startcodon

Aminozuur met het triplet AUG, wat het ribosoom signaleert dat de aminozuurketen begint

Stopcodon

Aminozuur met meerdere mogelijke tripletten, die aangeeft dat de aminozuurketen klaar is en het ribosoom kan stoppen met de translatie

Transcriptie

Proces waarbij DNA wordt omgezet in mRNA, gebeurt altijd van 5’ naar 3’

Translatie

Proces waarbij pre-mRNA wordt omgezet in een eiwit in zijn eerste structuur. Dit gebeurt in de ribosomen

Triplet

Drie codons aan elkaar, die samen een code vormen voor het maken van een aminozuur

De genetische code van een deel van het RNA-molecuul uit de bacterie, dat codeert voor een stukje spinrageiwit dat volledig uit glycine bestaat, is:

GGA GGA GGG GGU GGA.


Welke verandering (hieronder onderstreept) in dit deel van het RNAmolecuul van de bacterie leidt tot een ander eiwitmolecuul?


A GGA GGC GGG GGU GGA

B GGA GGA GUG GGU GGA

C GGA GGA GGG GGA GGA

D GGG GGA GGG GGU GGA

B1: Zelforganisatie van cellen