Maatschappijkunde

12. Politieke partijen en stromingen

Gegeven door:
Jamie Hexspoor
Beschrijving Begrippen

Welkom! In deze uitlegvideo voor maatschappijkunde gaan we het hebben over politieke partijen en stromingen. Veel succes met leren!

Extremisme

Het fenomeen waarbij personen of groepen bewust over de grenzen van de wet gaan en illegale acties plegen om hun doel te bereiken

Liberalisme

Een politieke stroming die de vrijheid van burgers centraal stelt. De rol van de staat moet klein zijn zodat de vrijheid van individuen voorop staat

Nationalisme

Een politieke ideologie waarbij de voorliefde voor het eigen land en het eigen volk centraal staat, net als het streven naar nationale zelfstandigheid

Sociaaldemocratie

Vrijheid, democratie, rechtvaardigheid, toegankelijkheid en solidariteit zijn de ideële uitgangspunten van de sociaaldemocratie

A1. Politiek en beleid

Samenvatting voor maatschappijkunde - Politieke partijen en stromingen


Verschillende politieke partijen

In Nederland doen verschillende politieke partijen mee aan verkiezingen. Elk van deze partijen heeft zijn eigen ideeën over hoe het land geleid moet worden. Sommige van deze partijen hebben plekken in de Tweede Kamer. Dat betekent dat ze mensen hebben die daar zitten en namens hen keuzes maken. Je kunt deze politieke partijen in twee groepen verdelen op basis van hun ideeën:


  • Linkse partijen: De PvdA vindt bijvoorbeeld dat de overheid een belangrijke rol moet spelen in het bevorderen van gelijkheid tussen mensen. Ze willen bijvoorbeeld dat de overheid meer doet om mensen met weinig geld te ondersteunen.
  • Rechtse partijen: De VVD denkt juist dat de overheid zich niet te veel moet mengen in de economie. Ze zijn van mening dat mensen zelf verantwoordelijk moeten zijn voor hun eigen succes.


Progressieve en conservatieve partijen

Progressieve partijen: Zij zijn voor verandering en staan open voor nieuwe ideeën, vooral als het gaat om persoonlijke vrijheid en keuzes over wat als goed wordt beschouwd. Conservatieve partijen: Verkiezen eerder vast te houden aan tradities en oude manieren van handelen, vooral als het gaat om normen en waarden.


Verschillende politieke stromingen

In Nederland heb je ook verschillende politieke stromingen, wat grotere ideeën zijn over hoe de samenleving moet werken:


  • Liberale stroming: De liberale politieke stroming legt vooral de nadruk op individuele vrijheid en verantwoordelijkheid. Dit betekent dat ze vinden dat mensen zo veel mogelijk vrijheid moeten hebben om hun eigen keuzes te maken. Liberale politici geloven in particulier initiatief, wat betekent dat mensen de vrijheid moeten hebben om te ondernemen en hun eigen bedrijven te starten. Ze willen ook dat de markt zo vrij mogelijk is, zodat de overheid zich niet te veel bemoeit met de economie. De overheid heeft echter wel een rol in het beschermen van de rechtsstaat, het handhaven van de openbare orde en het verdedigen van het land.


  • Sociaaldemocratische stroming: Sociaaldemocraten streven naar meer gelijkheid op sociaal-economisch gebied. Ze willen de verschillen in inkomen, welvaart en macht tussen mensen verkleinen. Dat betekent dat ze vinden dat de overheid een actieve rol moet spelen in de samenleving. De overheid zou bijvoorbeeld moeten zorgen voor sociale voorzieningen zoals gezondheidszorg en onderwijs om ongelijkheid te verminderen. Ze hechten ook veel waarde aan internationale samenwerking en komen op voor de zwakkeren in de samenleving.


  • Christendemocratische stroming: Christendemocraten halen inspiratie uit christelijke waarden zoals naastenliefde en gemeenschapszin. Ze streven naar harmonie en samenwerking tussen verschillende groepen binnen de samenleving. De overheid heeft hier een faciliterende rol, wat betekent dat ze vooral taken uitvoert die niet door andere groepen in de samenleving kunnen worden vervuld. Rentmeesterschap is een belangrijk begrip in deze stroming, wat inhoudt dat ze de verantwoordelijkheid hebben om goed voor de aarde en de natuur te zorgen. Ze geloven ook in gespreide verantwoordelijkheid, wat betekent dat verantwoordelijkheid wordt gedeeld tussen individuen, gemeenschappen en de overheid.


  • Ecologische stroming: Ecologen geven de voorkeur aan duurzame 'groene' consumptie boven economische groei. Ze streven ernaar dat mensen op een manier leven en consumeren die de natuur en het milieu niet schaden. Dit kan worden bereikt door een verandering in het denken van mensen en door wetgeving die milieuvriendelijk gedrag aanmoedigt. Ze zijn tegen verdere schade aan de natuur en het milieu en willen dat de overheid maatregelen neemt om milieuvriendelijk en duurzaam produceren en consumeren te stimuleren.


  • Nationalistische stroming: Nationalisten leggen de nadruk op de oorspronkelijke bewoners van hun land. Ze streven naar onafhankelijkheid en zelfbestuur, waarbij ze proberen zo min mogelijk deel te nemen aan internationale organisaties zoals de Europese Unie. Vaak beschouwen ze globalisering en immigratie als bedreigingen voor de identiteit en cultuur van hun land. Deze stroming kan ook populistische elementen bevatten, wat betekent dat ze zich verzetten tegen de 'elite' en claimen de wil van het volk te vertegenwoordigen. Populistische politici gaan ervan uit dat zij namens het volk spreken.


Deze hoofdideeën vormen de kern van verschillende politieke stromingen in Nederland. Het begrijpen van deze ideeën draagt bij aan een beter inzicht in de politieke standpunten in Nederland.


Extremistische partijen

Er zijn ook politieke partijen die als extreem worden beschouwd. Deze partijen streven naar grote veranderingen in de samenleving, zelfs als dat buiten de regels en wetten valt. Soms verspreiden ze haat en angst, en gebruiken zelfs geweld om hun doelen te bereiken. Dit noemen we extremistische partijen. Ze geloven dat de gewone regels en wetten niet voldoende zijn, dus proberen ze andere methoden om hun doelen te bereiken.