Welkom! In deze uitlegvideo voor maatschappijkunde gaan we kijken naar welke rol criminaliteit speelt in de samenleving.
14. Criminaliteit in de samenleving
![](https://strapi.digistudies.nl/uploads/profile_6ed5426583.png)
![Thumbnail](/uploads/default_thumbnail_e0f92efd7e.png)
![Thumbnail](/uploads/default_thumbnail_e0f92efd7e.png)
![Thumbnail](/uploads/default_thumbnail_e0f92efd7e.png)
![Thumbnail](/uploads/default_thumbnail_e0f92efd7e.png)
![Thumbnail](/uploads/default_thumbnail_e0f92efd7e.png)
![Thumbnail](/uploads/default_thumbnail_e0f92efd7e.png)
Welkom! In deze uitlegvideo voor maatschappijkunde gaan we kijken naar welke rol criminaliteit speelt in de samenleving.
Samenvatting voor maatschappijkunde - Criminaliteit in de samenleving
Criminaliteit gaat over dingen die mensen fout vinden. Het begint met waarden, dat zijn dingen die je belangrijk vindt. Uit die waarden komen normen voort, eigenlijk regels over hoe we ons tegenover anderen moeten gedragen. Sommige normen staan op papier als wetten, maar er zijn ook ongeschreven regels over fatsoenlijk gedrag.
Wetten zijn, zoals je waarschijnlijk weet, regels die door de overheid zijn vastgesteld en voor iedereen gelden. Ze worden opgesteld op basis van wat de meerderheid van de mensen in de samenleving belangrijk vindt. Criminaliteit houdt eigenlijk in dat je iets doet wat volgens de wet niet is toegestaan. Alle regels over wat als strafbaar wordt beschouwd, zijn vastgelegd in het Wetboek van Strafrecht.
Bij veelvoorkomende criminaliteit krijgen mensen doorgaans geen zware straf, vooral niet als het de eerste keer is dat ze iets verkeerds doen. Veelvoorkomende criminaliteit houdt in dat er veel mensen zijn die dezelfde fouten maken, waardoor het letterlijk veel voorkomt. Dit draagt bij aan het gevoel van onveiligheid bij mensen.
Kenmerken van veelvoorkomende criminaliteit zijn:
Er bestaan twee soorten strafbaar gedrag: overtredingen en misdrijven, die ook wel delicten worden genoemd. Overtredingen betreffen kleinere vergrijpen zoals wildplassen, openbaar dronkenschap of ongeoorloofd binnentreden op verboden plaatsen. De straffen hiervoor zijn doorgaans niet erg zwaar, met een maximum van 1 jaar gevangenisstraf, in vergelijking met misdrijven. Misdrijven omvatten ernstige vergrijpen zoals moord, diefstal, mishandeling en verkrachting. Voor deze delicten kunnen veel zwaardere straffen worden opgelegd, zelfs levenslange gevangenisstraffen.
Er bestaan ook andere wetten, zoals de Wegenverkeerswet (met regels over bijvoorbeeld rijden onder invloed), de Wet Wapens en Munitie (die bepaalt wie welke wapens mag bezitten en onder welke voorwaarden, ter waarborging van de veiligheid), en de Opiumwet (die betrekking heeft op zaken rondom drugs).
Als burgers dienen we ons ook te houden aan regels van de Europese Unie. Daarnaast zijn er drie rechtsbronnen, oftewel regels waaraan we ons moeten houden. Laten we eens kijken aan welke andere regels we ons nog meer moeten houden:
Criminaliteit evolueert soms in de loop der tijd en kan veranderen tussen verschillende landen of culturen. Wat in het ene land als misdaad wordt beschouwd, kan in een ander land wellicht niet het geval zijn. Soms passen landen ook hun regelgeving aan, bijvoorbeeld met betrekking tot wetten tegen godslastering, homoseksualiteit, prostitutie, het gebruik van softdrugs, abortus en euthanasie.
Criminaliteit is een probleem voor de samenleving omdat het indruist tegen de normen en waarden die mensen belangrijk vinden. Mensen willen dat er iets aan wordt gedaan, en daarvoor is de overheid verantwoordelijk. Er bestaan echter vaak verschillende meningen over wat de beste oplossing is. Daarom is criminaliteit een belangrijk onderwerp in de media en wordt er veel over gesproken. Criminaliteit voldoet dus aan de kenmerken van een maatschappelijk probleem omdat het in strijd is met normen en waarden, schade aan de samenleving veroorzaakt, en er diverse opvattingen bestaan over hoe het probleem het beste opgelost kan worden.
Criminaliteit heeft verschillende gevolgen, zoals schade aan eigendommen (wat we materiële schade noemen) en het teweegbrengen van gevoelens van angst en onveiligheid, emotionele schade, en het verlies van vertrouwen in de overheid (wat we immateriële schade noemen).
De materiële gevolgen van criminaliteit betekenen dat mensen en bedrijven geld moeten uitgeven om zichzelf te beschermen. Als criminaliteit toeneemt, kan dit leiden tot hogere kosten voor verzekeringen en belastingen voor iedereen. Daarom is het belangrijk om criminaliteit te verminderen om deze kosten laag te houden.
Kortom, criminaliteit heeft aanzienlijke gevolgen voor zowel individuen als de samenleving, zowel financieel als emotioneel.
Om te weten te komen hoeveel criminaliteit er is, kijken we naar verschillende soorten cijfers en gegevens, zoals politiecijfers, onderzoek bij slachtoffers en onderzoek naar daders. De media vertellen ook veel over criminaliteit. Maar soms maken ze dingen die erger lijken dan ze echt zijn, vooral als het gaat om ernstige misdaden.
In de media horen we vooral over gewelddadige en opvallende misdaden, omdat dat de aandacht trekt. Dit komt doordat nieuws over ernstig normoverschrijdend crimineel gedrag veel aandacht kan krijgen in de media. Niet alle media zijn hetzelfde; sommige zijn meer gericht op sensatie dan andere. De media kunnen ook bepaalde ideeën over criminaliteit verspreiden, zoals het idee dat vooral jongeren en mensen met een andere achtergrond crimineel zijn.
De media heeft een grote invloed op hoe we over criminaliteit denken, ook wel de publieke opinie genoemd. Maar dit beeld is niet altijd juist. Heftige, ernstige misdaden lijken vaker voor te komen dan ze werkelijk zijn. Ook besteden niet alle media evenveel aandacht aan criminaliteit. De media dragen bij aan stereotypen over criminaliteit, zoals het idee dat vooral jongeren en mensen met een andere achtergrond crimineel zijn. Sommige mensen geloven zelfs dat de media zelf crimineel gedrag kunnen veroorzaken, bijvoorbeeld door gewelddadige films en videogames. Kortom, om criminaliteit beter te begrijpen, moeten we kijken naar wat mensen belangrijk vinden, hoe wetten worden gemaakt, hoe straffen worden bepaald, en hoe de media ons beeld van criminaliteit beïnvloeden.