Maatschappijkunde

3. Verkiezingen en samenwerking

Gegeven door:
Jamie Hexspoor
Beschrijving Begrippen

Hallo! In deze uitlegvideo voor maatschappijkunde gaan we het hebben over verkiezingen en samenwerken. Succes met leren!

Coalitie

Na de verkiezingen wordt er gekeken welke partijen de komende vier jaar willen gaan samenwerken. Deze samenwerking heet een coalitie

Eerste Kamer

Vormt samen met de Tweede Kamer de Nederlandse Staten-Generaal. De Kamer heeft 75 zetels. De leden worden voor vier jaar gekozen door de leden van de Provinciale Staten van alle provincies en door de leden van de Kiescolleges voor de Eerste Kamer

Oppositie

Mensen en partijen in de politiek die niet tot de regeringspartijen horen

Tweede Kamer

Vormt samen met de Eerste Kamer de Nederlandse Staten-Generaal, de landelijke volksvertegenwoordiging voor Nederland. De leden van de Tweede Kamer worden uiterlijk eens in de vier jaar gekozen door de kiesgerechtigde Nederlandse bevolking

A1. Politiek en beleid

Samenvatting voor maatschappijkunde - Verkiezingen en samenwerken


Verkiezingen

Stel je voor dat Nederland een groot feest organiseert om nieuwe leiders te kiezen. Iedereen in het land mag naar dit feest komen en zijn stem uitbrengen. We noemen dit verkiezingen. Het doel van deze verkiezingen is om nieuwe mensen te kiezen die ons land zullen besturen.


Stemmen

Beeld je in dat alle mensen in ons land samen in een grote zaal komen. In die zaal zie je veel tafels met namen van verschillende groepen mensen erop. Een groep, genaamd een partij, denkt samen na over hoe ons land het best kan worden bestuurd. Elke tafel vertegenwoordigt zo'n partij, en mensen mogen stemmen op de groep waarvan ze denken dat die het beste ons land kan leiden.


Partijen en lijsttrekkers

Elke partij heeft een lijsttrekker, dat is als de kapitein van een schip. Deze lijsttrekker is het gezicht van de partij en vertelt aan iedereen waar de partij voor staat. Als mensen hun stem uitbrengen op een partij, helpen ze eigenlijk de leider om volksvertegenwoordiger te worden.


Zwevende kiezers

Niet iedereen weet meteen op welke partij ze willen stemmen. Sommige mensen twijfelen tot het laatste moment. We noemen ze zwevende kiezers. Ze zweven als het ware tussen verschillende tafels en denken goed na over hun keuze.


Verkiezingsuitslag

Als alle stemmen zijn geteld, krijgen we de verkiezingsuitslag. Dit is vergelijkbaar met de score van een wedstrijd. De partij met de meeste stemmen wint. Maar vaak hebben geen van de partijen genoeg stemmen om alleen te regeren. Daarvoor moet je namelijk meer dan de helft van alle stemmen hebben!


Coalitie

Hier komt iets heel interessants. Omdat geen enkele partij genoeg stemmen heeft, moeten ze samenwerken. Ze vormen een coalitie, dat is als een team van partijen die samen regeren. De partijen in de coalitie maken afspraken over wat ze willen doen voor ons land.


Regeerakkoord

Om ervoor te zorgen dat de partijen goed samenwerken, maken ze een soort belofte die we een regeerakkoord noemen. Dit akkoord vertelt ons wat de partijen van plan zijn te doen terwijl ze ons land besturen.


Oppositie

Nu maken niet alle partijen uit de Tweede Kamer deel uit van de coalitie. Sommige partijen zitten in de oppositie, dat zijn degenen die niet in de coalitie zitten. Ze houden de coalitie scherp in de gaten en kunnen kritiek geven op hun plannen.


Wetsvoorstellen

Nadat de coalitie het eens is over hun plannen, worden deze plannen omgezet in wetsvoorstellen. Dit zijn de nieuwe regels die we moeten volgen. De Tweede Kamer bespreekt en stemt over deze voorstellen.


Eerste en Tweede kamer

Maar we hebben niet alleen de Tweede Kamer, we hebben ook nog de Eerste Kamer. Als ze het in de Tweede Kamer eens zijn over de wetsvoorstellen, worden deze in de Eerste Kamer gecontroleerd voordat ze daadwerkelijk wetten worden. De Eerste Kamer controleert nieuwe wetten en kan ze goedkeuren, afwijzen of wijzigingen voorstellen. Ze heeft niet dezelfde wetgevende macht als de Tweede Kamer, die nieuwe wetten maakt. Samen met de Tweede Kamer vormt ze het Nederlandse parlement, dat de regering controleert. Deze twee kamers werken dus samen om ervoor te zorgen dat de nieuwe regels goed zijn voor ons land.


Dat is in het kort hoe verkiezingen werken en hoe partijen samenwerken om ons land te besturen. Tijdens verkiezingen kiezen we onze leiders, en deze leiders werken samen in een coalitie om nieuwe regels te maken.